و بانى اين مدرسه خواجه اصيل الدين محمد بن مظفر عقيلى بود ، و عقيل برادر امير المؤمنين و امام المتّقين على بن ابى طالب عليه الصّلوة و السّلام بود ، و اكنون به واسطهء سيل خراب گشته و حمام و مدرسه باير شده . و اتمام اين مدرسه در سنهء سبع و ثلثين و سبعمائه بود . و اين عقيليان قوم نامدار و تبع بزرگوار بودند و از اشراف قبايل يزد بودند ، و بر سر كوچهء [ 170 ] حسينيان كوچه‌اى [ است ] مشهور به عقيليان ، و اكنون از آن قوم اندكى مانده‌اند و به شدّت روزگار گرفتارند . ذكر مدرسهء يوسف چهره يوسف بن حاجى حلبى مشهور به « چهره » در زمان امير جلال الدين چقماق شامى داروغهء يزد بود ، و هيچ داروغه را اين كامرانى ميّسر نشد كه او را . در محلهء دهوك سفلى متوطن بود و در آن محله بسيار عمارت و طرح مدرسه در جنب مدرسهء اصيليّه بينداخت مدارس نزديك هم و مدرسهء خوب بساخت و پايابى از آجر پخته در ميان مدرسه تمام كرد ، و آب درو جارى گردانيد و خانه‌ها و طنبى و سرابستان راست كرد ، و در جنب آن اشترخانى بساخت و بر درگاه / 145 / تاريخ و القاب خاقان سعيد به خط مولاناى سعيد محمد شاه خطّاط طاب ثراه به كاشى تراشيده ثبت گردانيد . و اكنون آن محله و مدرسه به واسطهء سيل خراب گشته . و آن مدرسه در سال اربع و ثلثين و ثمانمائه تمام شد . ذكر مدرسهء قطبيه مشهور به حاجى عماد اين مدرسه در مدرسهء عبد القادريه و باب قطريان واقع است ، و مدرسهء مروّح است . و بانى اين مدرسه مولانا [ ى ] اعظم سعيد قطب الملة و الدين محمّد بن حاجى عماد است . و در جنب مدرسه مقبرهء پدر بزرگوار او است ، قدوة الحاج و القرّاء المجودّين حاجى عماد الدين عليه الرحمة . [ 171 ] و در جنب آن مدرسه جماعتخانهء نيكو ساخته و اكثر اوقات در آن جماعتخانه تلاوت